ارزیابی و انتخاب تأمین‌کنندگان در زنجیره‌ی تأمین با رویکرد تلفیقی QFD و VIKOR در شرایط عدم قطعیت (مطالعه‌ی موردی: صنایع لاستیک یزد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

با توجه به اهمیت یافتن جایگاه زنجیره‌ی‌ تأمین برای شرکت‌های گوناگون در سال‌های اخیر و تبدیل‌شدن آن به یکی از مزیت‌های رقابتی، برقراری ارتباط مداوم و مؤثر با تأمین‌کنندگان به‌عنوان بخش بالادستی، می‌تواند نقش بسیار مهمی در استحکام و توازن این زنجیره‌ ایفا کند. در زنجیره‌ی‌ تأمین، یکی از اجزای مهم تولید و مدیریت لجستیک، انتخاب تأمین‌کننده‌ی مناسب است. اشتباه در انتخاب تأمین‌کننده می‌تواند موجب تزلزل موقعیت مالی و عملیاتی یک شرکت شود. از طرف دیگر انتخاب صحیح تأمین‌کننده می‌تواند موجب کاهش هزینه‌های خرید، رقابت‌پذیری در بازار و ارتقای رضایت‌مندی مصرف‌کننده‌ی نهایی شود.
این پژوهش در پی ارزیابی و انتخاب تأمین‌کنندگان و معرفی تأمین‌کننده‌ی برتر برای شرکت صنایع لاستیک یزد است. بدین‌منظور از ترکیب دو روش QFD و VIKOR فازی استفاده‌شده است. ازآنجایی‌که در انتخاب تأمین‌کننده، معیارهایی از هر دو جنبه‌ی کمّی و کیفی وجود دارد که گاهی باهم در تضادند، تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت، بیشتر به‌صورت گروهی و دارای ابهام است. برای برطرف کردن این مشکل از عددهای فازی استفاده‌شده است.
پژوهش حاضر از‌نظر هدف کاربردی‌ست. در این پژوهش به‌صورت غیر‌احتمالی و هدف‌مند، از خبرگان صنعتی و دانشگاهی نظرخواهی شده است. شاخص‌های مهم تأمین‌کنندگان شامل تجربه و اعتبار، قیمت، انعطاف‌پذیری درقبال سفارش‌های مشتری، دسترسی به تأمین‌کننده و موقعیت جغرافیایی، گواهی‌نامه‌ها و لیسانس‌های کیفیتی معتبر و مجوزهای معتبر زیست‌محیطی محصولات است. هم‌چنین ویژگی‌های مهم محصول نیز شامل ویژگی‌های فنی، برگه‌ی ایمنی، گزارش‌های آزمون، اثرهای زیست‌محیطی، شیوه‌ی بسته‌بندی و خدمات پس از فروش است. وزن هر یک از شاخص‌ها با روش QFD فازی تعیین‌شده و درنهایت تأمین‌کنندگان صنایع لاستیک یزد با استفاده از روش VIKOR فازی رتبه‌بندی شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


1- امیری مقصود؛ اردستانی فراهانی احمد؛ محجوب مهسا، (1395) تصمیم‌گیری چندمعیاره، نشر دانشگاهی کیان
2- ایازی، سیدعلی (1389)؛ تعیین مقدار سفارش با استفاده از روش ترکیبی MADM و برنامه‌ریزی چندهدفه (موردمطالعه: شرکت مهرکام پارس). پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.
3- سوهانیان، مهدی. (1387)؛ ارزیابی و رتبه‌بندی تأمین‌کنندگان در مدیریت زنجیره‌ی‌ تأمین (مطالعه‌ی موردی شرکت ایران‌خودرو). پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشگاه مازندران.
4- محقرعلی نوری، مژگان؛ میرکاظمی مود؛ محمد؛ سرابی، نیما. (1390)؛ انتخاب تأمین‌کنندگان شرکت‌های مهندسی و ساخت. کاوش‌های مدیریت بازرگانی، 3(6), 22-50.‎
5- هوشمندی ماهر، مجید (1385)؛ طراحی مدل ریاضی برای انتخاب تأمین‌کننده زنجیره‌ی تأمین با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند‌معیاره (موردمطالعه فروشگاه‌های زنجیره‌‌ای شهروند). پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.
6- هوگس، مایکل (1390)؛ اصول و مبانی مدیریت زنجیره‌ی‌ تأمین. (ترجمه‌ی محسن شیخ سجادیه و محمدرضا اکبری جوکار). تهران: انتشارات آدینه، چاپ دوم.
7. Bevilacqua, M., Ciarapica, F. E., & Giacchetta, G. (2006). A fuzzy- QFD approach to supplier selection. Journal of Purchasing and Supply Management, 12(1), 14- 27.
8. Boran, F. E., Genç, S., Kurt, M., & Akay, D. (2009). A multi- criteria intuitionistic fuzzy group decision making for supplier selection with TOPSIS method. Expert Systems with Applications, 36(8), 11363- 11368.
9. Braglia, M., & Petroni, A. (2000). A quality assurance-oriented methodology for handling trade-offs in supplier selection. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 30(2), 96- 112.
10. Bottani, E., & Rizzi, A. (2006). Strategic management of logistics service: A fuzzy QFD approach. International Journal of Production Economics, 103(2), 585- 599.
11. Büyüközkan, G., & Çifçi, G. (2012). A novel hybrid MCDM approach based on fuzzy DEMATEL, fuzzy ANP and fuzzy TOPSIS to evaluate green suppliers. Expert Systems with Applications, 39(3), 3000- 3011.
12. Chan, F. S. (2003). Interactive selection model for supplier selection process: an analytical hierarchy process approach. International Journal of Production Research, 41(15), 3549- 3579.
13. Chen, L. Y., & Wang, T. C. (2009). Optimizing partners’ choice in IS.IT outsourcing projects: The strategic decision of fuzzy VIKOR. International Journal of Production Economics, 120(1), 233- 242
14. De Boer, L., Labro, E., & Morlacchi, P. (2001). A review of methods supporting supplier selection. European Journal of Purchasing & Supply Management, 7(2), 75- 89.
15. Dempsey, W. A. (1978). Vendor selection and the buying process. Industrial Marketing Management, 7(4), 257- 267.
16. Dickson G. W. (1996). An analysis of vendor selection systems and decisions. Journal of purchasing, Vol. 2, No. 1.
17. Dursun, M., & Karsak, E. E. (2013). A QFD-based fuzzy MCDM approach for supplier selection. Applied Mathematical Modelling, 37(8), 5864- 5875.
18. Ganeshan, R., & Harrison, T. P. (1995). An introduction to supply chain management. Department of Management Science and Information Systems, Penn State University.
19. González, M. E., Quesada, G., & Mora Monge, C. A. (2004). Determining the importance of the supplier selection process in manufacturing: a case study. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 34(6), 492- 504.
20. karsak. Ertygrul E, Dursun Mehtap (2014) An integrated supplier selection methodology incorporating QFD and DEA with imprecise data, Expert systems with applications. 6995-7004
21. Kahraman, C., Cebeci, U., & Ulukan, Z. (2003). Multi- criteria supplier selection using fuzzy AHP. Logistics Information Management, 16(6), 382- 394.
22. Lasch, R., & Janker, C. G. (2005). Supplier selection and controlling using of multivariate analysis. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 35(6), 409- 425.
23. Masud, A. S., & Dean, E. B. (1993). Using of fuzzy sets in quality function deployment. In PROC IND ENG RES CONF, IIE, NORCROSS, GA, (USA), 1993, (pp. 270- 274).
24. Mummalaneni, V., Dubas, K. M., & Chao, C. N. (1996). Chinese purchasing managers' preferences and trade-offs in supplier selection and performance evaluation. Industrial Marketing Management, 25(2), 115- 124.
25. Opricovic, S. (1998). Multicriteria optimization of civil engineering systems. Faculty of Civil Engineering, Belgrade, 2(1), 5- 21.
26. Saaty, T. L. (2004). Fundamentals of the analytic network process- multiple networks with benefits, costs, opportunities and risks. journal of systems science and systems engineering, 13(3), 348- 379.
27. Seuring, S., & Müller, M. (2008). From a literature review to a conceptual framework for sustainable supply chain management. Journal of cleaner production, 16(15), 1699- 1710.
28. Sohn, S. Y., & Choi, I. S. (2001). Fuzzy QFD for supply chain management with reliability consideration. Reliability Engineering & System Safety, 72(3), 327- 334.
29. Tong, L. I., Chen, C. C., & Wang, C. H. (2007). Optimization of multi-response processes using the VIKOR method. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 31(11- 12), 1049- 1057.
30. Wasserman, G. S. (1993). On how to prioritize design requirements during the QFD planning process. IIE transactions, 25(3), 59- 65.
31. Weber, C. A., Current, J. R., & Benton, W. C. (1991). Vendor selection criteria and methods. European Journal of Operational Research, 50(1), 2- 18.
32. Weber, C. A., Current, J. R., & Desai, A. (1998). Non- cooperative negotiation strategies for vendor selection. European Journal of Operational Research, 108(1), 208- 223.
33. Yazdani, M, Zarate, P, Coulibaly, A,S Kazimieras Z, E. (2017), A group decision making support system in logistics and supply chain management, Expert Systems with Applications, 376- 392.