مدل تأثیر سرمایه‌ی فکری بر عملکرد کلی سازمان

نوع مقاله: مقاله مروری

نویسندگان

1 مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، مرکز یزد، ایران

2 دانشگاه پیام نور، یزد، ایران

3 استادیارگروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

عملکرد سازمان تحت‌تأثیر عامل‌های گوناگونی‌ست که در روند دست‌یابی به هدف‌های تعیین‌شده، نقش بسزایی دارند. منابع انسانی در سازمان، به‌عنوان یک دارایی و نوع تعامل‌های آن‌ها در داخل و خارج از سازمان، ازجمله عامل‌هایی‌ست که می‌تواند پیش‌بینی کننده‌ی برآمدهای عملکردی سازمان باشد. بر همین اساس سازمان‌ها با توجه به نوع فعالیت خود، نیازمند توجه به سرمایه‌ی فکری خود و فراهم‌آوردن بستری مناسب برای بهبود فرایندهای کاری آن‌ها هستند تا به‌واسطه‌ی آن، پیوسته میزان کارآمدی کارکنان و سطح‌های عملکرد خود را ارتقا دهند. علاوه بر این، نوع پیوندها و ارتباط‌ها در حوزه‌ی کسب‌وکار و نیز نداشتن اطلاعات کافیِ تصمیم‌گیرندگان در سازمان از تغییرهای بازار، هرکدام می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در فرایندهای کاری سازمان ایفا کنند. هدف از پژوهش پیشِ رو، بررسی تأثیر مؤلفه‌های سرمایه‌ی فکری در قالب سرمایه‌های سازمانی، انسانی و مشتری بر عملکرد کلی سازمان در قالب عملکرد بازار و سازمان، با توجه به نقش سرمایه‌ی اجتماعی، پیوندهای کسب‌وکار و نبود اطمینان محیطی‌ست.

کلیدواژه‌ها


1- احمدی، محمد؛ حاتمی‌زاده، نیکتا؛ و حسینی، محمدعلی (1395)- شناسایی و دسته‌بندی مفاهیم و مؤلفه‌های سرمایه‌ی فکری در سازمان. مدیریت ارتقای سلامت: خرداد و تیر 1395، دوره‌ی 5، شماره‌ی 3 (پیاپی 19)، از صفحه‌های 15 تا 27.
2- اخوان، پیمان؛ و یزدی مقدم، جعفر؛ (1393)- بررسی نقش اصول اخلاقی و سرمایه‌ی فکری بر عملکرد سازمانی در یک سازمان صنعتی. نشریه‌ی مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش، 1393، دوره‌ی 2، شماره‌ی 1.
3- اولی، محمدرضا؛ حاجی‌زاده، حسن؛ و سعیدی، مجتبی؛ (1395)- رابطه‌ی بین سرمایه‌ی فکری و بهره‌وری در شرکت‌های دارویی. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی سال 8 / شماره‌ی 73/ پاییز 1395، صفحه‌های 33 تا 37.
4- اکبری طراوت؛ (1395)- بررسی تأثیر مؤلفه‌های سرمایه‌ی فکری بر عملکرد سازمانی (موردمطالعه: شرکت‌های خودروسازی سایپا و ایران‌خودرو) نشریه‌ی شباک، شماره‌ی آبان و آذر 1395, دوره‌ی 2، شماره‌ی 9 -8 (پیاپی 16 -15). (جلد 1 مطالعات هنر و علوم انسانی)، صفحه‌های 19 تا 27.
5- امیرکبیری، علیرضا؛ و شیخی، سلمان؛ (1391). رابطه‌ی بین سرمایه‌ی فکری و عملکرد سازمانی (مطالعه‌ی موردی: شرکت ملی گاز ایران). نشریه‌ی رسالت مدیریت دولتی (مدیریت دولتی) شماره‌ی بهار و تابستان 1391، دوره‌ی 3, شماره‌ی 6 -5، صفحه‌های 55 تا 64.
6- رجبی خاصوانی، احمد؛ و بوداغی خواجه نوبر، حسین؛ (1395). بررسی رابطه‌ی بین سرمایه‌ی اجتماعی با سرمایه‌ی فکری و تأثیر آن بر عملکرد کارکنان (مطالعه‌ی موردی: شهرداری ایلخچی)، هفتمین کنفرانس بین‌المللی اقتصاد و مدیریت، سوئد- دالارنا، مرکز ارتباطات دانشگاهی ICOAC، دانشگاه دولتی دالارنا. صفحه‌های 1 تا 14.
7- رضائی، روح‌اله؛ شعبانعلی فمی، حسین؛ و صلاحی مقدم، نفیسه؛ (1394). بررسی تأثیر سرمایه‌ی اجتماعی بر عملکرد سازمانی در سازمان جهاد کشاورزی استان البرز. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران. جلد 1؛ شماره‌ی 2؛ صفحه‌های 121 تا 133.
8- معمارزاده طهران، غلامرضا؛ دانشفرد، کرم‌الله؛ و حسامی، زهرا؛ (1393)- بررسی رابطه‌ی بین سرمایه‌ی اجتماعی با عملکرد کارکنان در دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین. فصلنامه‌ی مدیریت توسعه‌ی و تحول. صفحه‌های 1 تا 5.
9- ملک اخلاق، اسماعیل؛ ابراهیم‌پور، مصطفی؛ و نوروزی رودپشتی، زهره؛ (1395). مطالعه‌ی تأثیر بازارگرایی بر عملکرد بازار شرکت‌های کوچک و متوسط با میانجی‌گری قابلیت‌های نوآوری. دو فصلنامه‌ی علمی- پژوهشی دانشگاه شاهد، سال بیست‌وسوم، دوره‌ی جدید، شماره‌ی ‌7، صفحه‌های 57 تا 74.
10- هادی پورمطلق، عبدالحمید؛ موسی‌خانی، مرتضی؛ و ایران‌نژاد پاریزی، مهدی؛ (1396)- بررسی تأثیر سرمایه‌ی فکری بر عملکرد سازمانی در شرکت توزیع نیروی برق تهران، اولین کنفرانس ملی پژوهش‌های نوین ایران و جهان در مدیریت، اقتصاد و حسابداری و علوم انسانی، شیراز، دانشگاه علمی کاربردی شوشتر، صفحه‌های 1 تا 14.
11. Acquaah, M. (2007). Managerial social capital, strategic orientation, and organizational performance in an emerging economy. Strategic Management Journal, 28(12), 1235- 1255.
12. Beugelsdijk, S. and T. Van Schaik. 2005. Social capital and growth in European regions: an empirical test. European Journal of Political Economy 21 (2): 301- 324.
13. Bollen, L., Vergauwen, P., & Schnieders, S. (2005). Linking intellectual capital and intellectual property to company performance. Management Decision, 43(9), 1161- 1185.
14. Cascio, P. (2014). Cultural change: Opportunity, silent killer, or metamorphosis? In R.H. Kilman, M. J. Saxton & R. Serpa, Gaining control of the corporate culture. SanFrancisco: Jossey- Bass.
15. Cascio, W. F. (2006). Managing Human Resources: Productivity, Quality of Work- Life, profits. (2nd ed.). NewYork: McGraw- Hill
16. Chen, M.C., Cheng, S. J., Hwang, Y. (2005), "An empirical investigation of the relationship between intellectual capital and firms' market value and financial performance", Journal of Intellectual Capital, Vol. 6 No. 2, pp.159- 76.
17. Chen, W., & Inklaar, R. (2015). Productivity spillovers of organization capital. Journal of Productivity Analysis, 1- 17.
18. Chitsazan, Hasti. Bagheri, Afsaneh. Yusefi, Amir. (2017). Intellectual, Psychological, and Social Capital and Business Innovation: The Moderating Effect of Organizational Culture. Iranian Journal of Management Studies. Vol. 10, No. 2. pp. 307- 333.
19. Elsetouhi, A., Elbeltagi, I., & Haddoud, M. Y. (2015). Intellectual capital and innovations: Is organizational capital a missing link in the service sector?.International Journal of Innovation Management, 19(2), 1- 29.
20. Granovetter, M. 2005. The impact of social structure on economic outcomes. The Journal of Economic Perspectives 19 (1): 33- 50.
21. Hänninen, Nora and Karjaluoto, Heikki. (2017) "The effect of marketing communication on business relationship loyalty", Marketing Intelligence & Planning, Vol. 35 Issue: 4.
22. Heirati, N., & O'Cass, A. (2015). Supporting new product commercialization through managerial social ties and market knowledge development in an emerging economy. Asia Pacific Journal of Management, 1- 23.
23. Hellriegel, D., Jackson, S, E. & Slocum, J. W. Jr. (1999). Management. (8th ed). Cincinnati: South-Western, 1999, 624- 628.
24. Hogeland, J. A. 2006. The economic culture of US agricultural cooperatives. Culture & Agriculture 28(2): 67- 79.
25. Hsu, Y. H. and Fang, W., (2009) Intellectual capital and new product development performance: The mediating role of organizational learning capability. Technological Forecasting and Social Change 76(5). pp. 664- 677.
26. ILIČ, Branko. BERNJAK, Sabina. RUS, Andrej. (2016). Intellectual capital as an indicator of regional development: the case of the Slovenian region of pomurje. Teorija in praksa let. 53, 3/ pp 579- 604.
27. Ittner, E. & Larcker, M. (2012). Organizational Culture: A Key to Financial Performance, San Francisco, CA: Jossey- Bass.
28. Kaplan, R. S., & Norton, D. P. The strategy-focused organisation: how balanced BSC companies thrive in the new business environment. Boston, MA: Harvard Business School Press; 2001.
29. Kennan, W. R., & Hazleton, V. (2006). Internal public relations, social capital, and the role of effective organizational communication. In C. H. Botan, & V. Hazleton (Eds.), Public relations theory II (pp. 311- 338). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
30. Kim, M. J., Lee, C. K., & Bonn, M. (2016). The effect of social capital and altruism on seniors' revisit intention to social network sites for tourism- related purposes. Tourism Management, 53, 96- 107.
31. Kong, E., & Thomson, S. B. (2009). An intellectual capital perspective of human resource strategies and practices. Knowledge Management Research & Practice, 7(4), 356- 364.
32. Kotler, P (1997), Marketing management- Analysis planning, implementation and control 9th ed., Prentice Hall, Englewood cliffs. NJ.
33. Land, S., Engelen, A., & Brettel, M. (2012). Top management's social capital and learning in new product development and its interaction with external uncertainties. Industrial Marketing Management, 41(3), 521- 530.
34. Li, Y., Chen, H., Liu, Y., & Peng, M. W. (2014). Managerial ties, organizational learning, and opportunity capture: A social capital perspective. Asia Pacific Journal of Management, 31(1), 271- 291.
35. Liao, J. and H. Welsch (2005) Roles of social capital in venture creation: key dimensions and research implications. Journal of small business management 43(4):345‐ 362.
36. Liu, Chih- Hsing. Ibrahim, Hassan. Khan, Muhammad Nasir. Ahmad, Nouman. Qadeer, Zarnab (2017). The relationships among intellectual capital, social capital, and performance - The moderating role of business ties and environmental uncertainty. Tourism Management 61 (2017). pp 553- 561.
37. Liang, Qiao. Huang, Zuhui. Luc. Haiyang. Wang, Xinxin. (2015). Social Capital, Member Participation, and Cooperative Performance: Evidence from China’s Zhejiang. International Food and Agribusiness Management Review Volume 18 Issue 1, pp 49- 78.
38. Lönnqvist, A., Kianto, A., & Sillanpää, V. (2009). Using intellectual capital management for facilitating organizational change. Journal of Intellectual Capital, 10(4), 559- 572.
39. Mania, Joyce. (2016). Influence of organizational culture on performance of commercial banks in Kenya. School of Business. University of Nairobi.
40. Miller, D., Xu, X., & Mehrotra, V. (2015). When is human capital a valuable resource? The performance effects of Ivy League selection among celebrated CEOs. Strategic Management Journal, 36(6), 930- 944.
41. Okafor, Regina G. (2012). The Role of Human, Financial and Social Capital in the Performance of Small Businesses in Nigeria: A Second Look. Journal of Economics and Sustainable Development. Vol. 3, No. 14. pp 213- 220.
42. Olavarrieta, S., Friedman, R., 2007. Market orientation, knowledge-related resources and firm performance. Journal of Business Research 61 (6), 623- 630.
43. Pongpeacham purit (2016). The influence of intellectual capital on firm performance of computer business in Thailand. International business management (10) (4). pp 438- 445.
44. Putnam, R. D. (1993a). The prosperous community. Social capital and public life. The American Prospect, 4(13), 11- 18.
45. Richard, G. (2002). Assessing organizational culture: The case for linear methods. SanFrancisco: Jossey- Bass. Borman, W. & Schmit, T. (2012). Cultures in organizations: Three perspectives. NewYork: Oxford University Press.
46. Samsami, Fardis. Khodadad Hosseini, Seyed Hamid. Kordnaeij, Asadollah.Azar, Adel. (2015). Managing
47. Tseng, C. Y., & Goo, Y. J. (2005). Intellectual capital and corporate value in an emerging economy: Empirical study of Taiwanese manufacturers. R&D Management, 35(2), 187- 201.
48. Vecchiato, R., & Roveda, C. (2011). Uncertainty, foresight, and strategic decision making: Evidence from leading companies. Forth International Seville Conference on Future- Oriented Technology Analysis (FTA): FTA and Grand Societal Challenges–Shaping and Driving Structural and Systemic Transformations, Seville, pp 12- 13.
49. Vomberg, A., Homburg, C., & Bornemann, T. (2015). Talented people and strong brands: The contribution of human capital and brand equity to firm value. Strategic Management Journal, 36(13), 2122e2131.
50. White, G, Lee, A &Tower, G 2007, ‘Drivers of voluntary intellectual capital disclosure in listed biotechnology companies’, Journal of Intellectual Capital, Vol.8, No. 3, pp. 517- 537.