بررسی تأثیر سبک رهبری تحول‌گرا بر خلاقیت کارکنان (مطالعه‌ی موردی: کارکنان مؤسسه‌ی عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت، مؤسسه‌ی عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، مؤسسه‌ی عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی

چکیده

مهم‌ترین سرمایه‌ی هر سازمانی، کارکنان آن سازمان هستند که در دنیای رقابتی امروز، تأثیرگذارترین نقش را در بقا و رشد آن سازمان دارند. یکی از عامل‌هایی که سازمان‌ها می‌توانند در جهت دست‌یابی به هدف‌های تعیین‌شده از آن استفاده کنند، خلاقیت کارکنان است. به‌همین خاطر، خلاقیت کارکنان یکی از مهم‌ترین مسائلی است که در سازمان‌های امروزی مطرح است. در واقع داشتن کارکنان خلاق یک مزیت رقابتی برای هر سازمانی محسوب می‌شود. سبک رهبری تحول‌گرا می‌تواند یکی از سبک‌های رهبری تأثیرگذار در این امر باشد. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیرگذاری سبک رهبری تحول‌گرا بر خلاقیت کارکنان در مؤسسه‌ی عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی‌ست. این پژوهش بر اساس هدف آن از نوع کاربردی بوده و ازنظر ارتباط بین متغیرها از نوع همبستگی‌ست. روش اجرای پژوهش نیز به‌صورت پیمایشی است. جامعه‌ی مورد مطالعه تمامی کارکنان مؤسسه‌ی عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی تهران است و حجم نمونه با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی ساده و به تعداد 142 نفر است که درنهایت تعداد 95 پرسش‌نامه جمع‌آوری شد. پرسش‌نامه متشکل از پنجاه گویه شامل 30 گویه خلاقیت رندسیپ (1979 میلادی) و 20 گویه رهبری تحول‌گرا باس و آولیو (2000) است. سبک رهبری تحول‌گرا دارای چهار بعد کاریزما یا نفوذ آرمانی، انگیزش الهام‌بخش، ترغیب ذهنی و ملاحظه‌های فردی است. برای آزمون فرضیه‌ها از تکنیک PLS و نرم‌افزار Smart PLS استفاده شده است. نتیجه‌ها حاکی از آن است که اَبعاد انگیزش الهام‌بخش و ترغیب ذهنی دارای تأثیر مثبت نبوده و اَبعاد نفوذ آرمانی و ملاحظه‌های فردی، تأثیر مثبتی در خلاقیت کارکنان مؤسسه‌ی عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی تهران دارند. نیز سبک رهبری تحول‌گرا به‌طورکلی تأثیر مثبتی بر خلاقیت کارکنان دارد.

کلیدواژه‌ها


1. Chi, N. W. and Pan, S.Y. (2012), "A multilevel investigation of missing links between transformational leadership and task performance: the mediating roles of perceived person- job fit and person- organisation fit", Journal of Business and Psychology, Vol. 27, No. 1, pp. 43- 56.
2. Swati Mittal and Rajib Lochan Dhar, (2015), "Transformational leadership and employee creativity", Management Decision, Vol. 53, Iss 5 pp. 894 - 910.
3. Müceldili, B., Turan, H., & Erdil, O. (2013). The influence of authentic leadership on creativity and innovativeness. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 99, 673- 681.
4. Herbst, J. D. (2003). Organizational servant leadership and its relationship to secondary school effectiveness (Doctoral dissertation, Florida Atlantic University).
5. Černe, M., Jaklič, M., & Škerlavaj, M. (2013). Authentic leadership, creativity, and innovation: A multilevel perspective. Leadership, 9(1), 63- 85.
6. Mumford M. D, Scott G. M. Gaddis. B strange J. M (2002). Leading creative people: Orchestrating expertise and relationships. The Leadership Quartly 13:705- 750.
7. عابدی جعفری، حسن؛ و آغاز، عسل (1387). رهبری تحول‌آفرین و فرهنگ سازمانی (مطالعه‌ی موردی در وزارت رفاه و تأمین اجتماعی). فصلنامه‌ی دانش مدیریت، 21 (80)، 92-77.
8. Gong, Y. P., Huang, J. C., & Farh, J. L. (2009). Employee learning orientation, transformational leadership, and employee creativity: The mediating role of employee creative selfefficacy. Academy of Management Journal, 52(4), 765- 778.
9. Wang, P., & Rode, J. C. (2010). Transformational leadership and follower creativity: The moderating effects of identification with leader and organizational climate. Human Relations, 63(8), 1105- 1128.
10. Bass, B. M., & Steidlmeier, P. (1999). Ethics, character, and authentic transformational leadership behavior. The leadership quarterly, 10(2), 181-217.
11. Dulewicz, V., & Higgs, M. (2005). Assessing Leadership Styles and Organizational Context, Journal of Managerial Psychology, 20(2), 105- 123.
12. Cavazotte, F., Moreno, V., & Hickmann, M. (2011). Effects of Leader Intelligent, Personality and Emotional Intelligence on Transformational Leadership and Managerial Performance. The Leadership Quarterly, 22, 1-13.
13. Simic I.; "Transformational leadership: The key to successful management of transformational management of organizational changes"; The Scientific Journal FACTA UNIVERSITATIS Series: Economics and Organization, Vol.1, No. 6, 1998, pp. 49- 55.
14. Yukl, G. (1999). An evaluation of conceptual weaknesses in transformational and charismatic leadership. The Leadership Quarterly, 10(2), 285- 305.
15. BassBM. (1995) Transformational leadership. Journal of Management Inquiry;4(3): 293- 8.
16. Jung, D. I., & Yammarino, F. J. (2001). Perceptions of transformational leadership among Asian Americans and Caucasian Americans: A level of analysis perspective. Journal of Leadership & Organizational Studies, 8 (1), 3- 21.
17. Bryman, A. (1992). Charisma and Leadership in Organizations. London: Sage Publications.
18. Nick Turner & Julian Barling(2002). Transformational Leadership and Moral Reasoning. Journal of Applied Psychology 87(2), p. 305.
19. Bass, B. M & avolio,B. J (2004).Transformational leadership development: Manual for the multifactor leadership questionair.palo alt, ca:consulting psychologists press.
20. Lowe, K. B., Kroeck, K. G., & Sivasubramaniam, N. (1996). Effectiveness correlates of transformational and transactional leadership: A meta- analytic review of the MLQ literature. The Leadership Quarterly, 7(3), 385- 425.
21. Boenke, k & Distefano, j. j(2003). Transformational leadership. Leadershio and organizayional journal, No. 21, pp.5- 6.
22. Eisenbeiss. S.A., &van Knippenberg. D., & Boerner.S. (2008). Transformational Leadership and Team Innovation: Integrating Team Climate Principles, Journal of Applied Psychology. Vol. 93, pp.1438- 1446.
23. Esfahani, N., & Soflu, H. G. (2011). Relationship between emotional intelligence and transformational leadership in physical education managers.Procedia- Social and Behavioral Sciences, 30, 2384- 2393.
24. Peterson, S. J., Walumbwa, F. O., Byron, K., & Myrowitz, J. (2009). CEO positive psychological traits, transformational leadership, and firm performance in high technology start-up and established firms. Journal of Management, 35, 348- 368.
25. Bass. B. M & Avolio,B. J (2007). Developing Transformational Leadership: 1992 and Beyond.Journal of European Industrial Training.14 (5).
26. Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership. Psychology Press.
27. Stein, M. I. (1953). Creativity and Culture. Journal of Psychology, 36 (2), 311- 322.
28. Simonton, D. K. (1999). Origins of genius: Darwinian perspectives on creativity. NewYork: Oxford University Press.
29. 29. Zhou, J., & Shalley, C. E. (2011). Deepening our understanding of creativity in the workplace. In S. Zedeck, H. Aguinis, W. Cascio, M. Gelfand, K. Leung, S. Parker, & J. Zhou (Eds.). APA Handbook of industrial-organizational psychology (Vol. 1, pp. 275- 302). Washington, DC: American Psychological Association.
30. Wang, A. C., & Cheng, B. S. (2010). When does benevolent leadership lead to creativity? The moderating role of creative role identity and job autonomy. Journal of Organizational Behavior, 31(1), 106- 121.
31. Elkins, T., & Keller, R. T. (2003). Leadership in research and development organizations: A literature review and conceptual framework. The Leadership Quarterly, 14(4), 587- 606.
32. Alarifi, S. (2011). the effects of transformational leadership on followers creativity and organizational innovation in public sector. Brunel University west London: brunel business school- doctoral symposium. pp. http://leadership.au.af.mil.
33. Gumusluoglu, L., & Ilsev, A. (2009). Transformational leadership, creativity, and organizational innovation. Journal of business research, 62(4), 461- 473.
34. Amabile, T. M., Barsade, S. G., Mueller, J. S., & Staw, B. M. (2005). Affect and creativity at work. Administrative science quarterly, 50(3), 367- 403.
35. تابلی، حمید؛ تیرگر، هدایت آ...؛ مظفری، لیلا؛ مرتضوی، حمید و مهرابی فر، فاطمه (1391). بررسی رابطه‌ی بین سبک رهبری تحول‌آفرین و خلاقیت کارکنان در سازمان‌های دولتی شهرستان نی‌ریز. فصلنامه‌ی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 2(5)، 25-1.
36. میرکمالی، سیدمحمد؛ شاطری، کریم؛ یوزباشی، علیرضا (1392). تبیین نقش رهبری تحول‌آفرین در گرایش به خلاقیت سازمانی. دو فصلنامه‌ی نوآوری و ارزش‌آفرینی، 1(5)، 31-21.
37. آقاجانی، طهمورث و شوقی، بهزاد (1393). بررسی تأثیر سبک رهبری مدیران بر خلاقیت کارکنان (مورد مطالعه: صنایع فلزی شهر صنعتی کاوه). فصلنامه‌ی مدیریت توسعه و تحول، 17، 32-9.
38. Li, C., Zhao, H., & Begley, T. M. (2015). Transformational leadership dimensions and employee creativity in China: A cross-level analysis. Journal of Business Research, 68(6), 1149- 1156.
39. Wang, C. J., Tsai, H. T., & Tsai, M. T. (2014). Linking transformational leadership and employee creativity in the hospitality industry: The influences of creative role identity, creative self- efficacy, and job complexity. Tourism Management, 40, 79- 89.
40. García- Morales, V. J., Jiménez- Barrionuevo, M. M., & Gutiérrez-Gutiérrez, L. (2012). Transformational leadership influence on organizational performance through organizational learning and innovation. Journal of Business Research, 65(7), 1040- 1050.
41. محسنین، شهریار؛ اسفیدانی، محمدرحیم؛ (1393). معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی به کمک نرم‌افزار Smart-PLS، چاپ اول، تهران، انتشارات کتاب مهربان.
42. Prieto, L. C., & Verma, S. (2012). Holding the helm: exploring the influence of transformational leadership on group creativity, and the moderating role of organizational learning culture. Journal of Organizational Culture, Communications and Conflict, 16(2), 145.